Chiếc lá cuối cùng và hiệu ứng dược giả

Chiec la cuoi cung, Suc manh niem tin
1. Ai đã từng trải qua thời học sinh áo trắng hẳn đều còn nhớ câu chuyện Chiếc lá cuối cùng của nhà văn Mỹ O. Henri. Chuyện kể về Giôn-xi, một nữ họa sỹ trẻ sống trong khu nhà trọ nghèo ở ngoại ô Tây Washington DC. Mùa đông năm ấy Giôn-xi bị sưng phổi rất nặng. Nghèo túng đã làm cô mai một ý chí, cộng thêm bệnh tật đã lấy nốt của cô niềm tin, cô trở nên tuyệt vọng và bắt đầu ... đếm lá. Những chiếc lá trường xuân theo mùa đông cứ rụng dần, rụng dần. Và khi cơn bão quét qua, Giôn-xi tin rằng số mệnh mình sẽ hết khi chiếc lá cuối cùng rụng xuống. Nhưng!

Chẳng có gì xảy ra cả. Chiếc lá cuối cùng vẫn ở đó, như thách thức thời gian và bão tố. Nó đã khiến Giôn-xi lấy lại niềm tin và hy vọng. Cô tạm biệt thần chết để quay về với cuộc sống, với những ước mơ, hoài bão.

Và đó là Sức mạnh của niềm tin.


2. Tôi có học một chút về tử vi, phong thủy. Thi thoảng tôi cũng có coi cho một vài người quen. Một lần ngồi với một cô bạn, cô ấy cho biết hiện cuộc sống khá bế tắc, làm ăn thì thất bát, vợ chồng thì lục đục... và ngỏ ý tôi xem cho cô ấy một “quẻ”. Sau khi xem qua một chút tử vi “như sách phán”, tôi thòng thêm một câu: vợ chồng bạn đang trong vận hạn nhưng không cần lo lắng quá, nhà bạn có quý nhân phù trợ, thêm phúc đức ông bà để lại, nhà bạn sẽ sớm khá thôi.

Cô ấy về chia sẻ với chồng và sau một thời gian tôi quan sát, vợ chồng họ đã bớt lục đục, chuyên tâm làm ăn vì nghĩ rằng mình có “quý nhân phù trợ” nên sẽ khá thôi. Và họ khá lên thật.

Theo quan điểm Phật giáo phương đông, mỗi người đều có một “Vị” độ mạng (hay hộ mạng) cho bạn như Bồ Tát, Cửu Thiên Huyền Nữ, Bạch đế, Hoàng đế... nhưng vấn đề là lại chẳng có ai chứng minh được.

Nhưng mà họ tin. Cô ấy tin, chồng cô ấy tin, rồi tự nhiên hai người cùng nhìn về một hướng, cùng chí thú làm ăn. Thế là họ tự nhiên khá lên thôi. Bây giờ qua nhà họ chơi, tôi được “đón tiếp” như khách quý, kể ra thì cũng vui.

Và tôi lại gọi đó là Sức mạnh của niềm tin.

3. Một số người hoài nghi sẽ cho rằng câu chuyện số 1 chỉ là tác phẩm mà một nhà văn “nghĩ ra”, còn câu chuyện thứ 2 chẳng qua là do tình cờ, ngẫu nhiên. Vậy tôi lại xin đưa ra một bằng chứng khoa học: Trong thế chiến thứ 2, nhiều bệnh viện và cơ sở chữa trị dã chiến thiếu thuốc giảm đau trầm trọng, trong khi các thương binh thì liên tục kêu gào vì đau đớn và đỏi hỏi thuốc men điều trị. Để giải quyết tình thế, các bác sỹ đã đưa cho họ những viên thuốc bọc đường vô thưởng vô phạt, tức là những viên thuốc không có giá trị về mặt “lâm sàng” hay dược lý. Đó chỉ là giải pháp tình thế để đánh lừa bệnh nhân nhằm “câu kéo” thời gian trong khi chờ tiếp viện từ hậu phương. Tuy nhiên thật bất ngờ khi nhiều thương binh cảm thấy mình thực sự đỡ đau hơn!

Trong y học, người ta gọi đó là hiệu ứng Placebo, xuất phát từ tiếng la tinh, tiếng Anh là “I shall please” (tạm dịch là “Tôi sẽ tốt hơn”), còn gọi là hiệu ứng dược giả - tức những viên thuốc trơ không có tác dụng lâm sàng - nhưng lại có tác dụng chữa bệnh như thuốc thật. Đây cũng là thủ pháp mà các bác sỹ thường đưa ra khi một bệnh nhân mắc bệnh nan y chưa có thuốc đặc trị. Khi đó các bác sỹ sẽ kê cho bệnh nhân một toa thuốc “chung chung” nhưng lại nói rằng nó giúp bệnh nhân tốt lên. Bởi các bác sỹ biết rằng những trường hợp như vậy rất cần niềm tin để chiến đấu với bệnh tật, nếu không có thể bệnh nhân sẽ chết trước khi y học tìm ra thuốc đặc trị!

Vẫn còn một số tranh cãi trong giới chuyên môn về đạo đức ngành khi dùng giả dược và hành vi “nói dối”, nhưng không thể phủ nhận tác dụng của hiệu ứng trong điều trị. Như tôi hay nói vui là một người với cái chân đau suốt ngày rên rỉ thì sẽ lâu khỏi hơn một người tương tự nhưng suy nghĩ “ta sẽ khỏi nhanh thôi”. Và ngày nay còn sinh ra nhiều phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc như Thiền, Khí công hay Tự kỉ ám thị... Một số phương pháp chữa mẹo của dân gian tôi nghĩ cũng có một phần là Placebo.

Tôi không làm ngành Y Dược nên kiến thức chuyên môn tôi không được cao, nếu các bạn muốn tìm hiểu có thể search các từ khóa “Placebo effect”, “hiệu ứng dược giả” hoặc tìm một bác sỹ quen để hỏi.

Và một lần nữa, tôi lại gọi đó lại là Sức mạnh của niềm tin.

Trong cuộc sống có rất, rất nhiều lĩnh vực chúng ta phải dùng đến Sức mạnh của niềm tin. Niềm tin tôn giáo để lương thiện hơn (tất nhiên là tôi muốn nói đến các tôn giáo chân chính), niềm tin để có động lực sống, niềm tin để phấn đấu làm việc... Tất nhiên bạn có thể lựa chọn có tin vào Chiếc lá cuối cùng hay không.


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét